Over naturisme

Naturisme is een levenswijze in harmonie met de natuur. Het wordt gekenmerkt door gemeenschappelijke naaktheid, die als doel heeft het bevorderen van zelfrespect, respect voor de medemens en eerbied voor natuur en milieu.

Tot ongeveer 1980 werd de volgende definitie gehanteerd:
Naturisme is een humanitaire stroming die streeft naar de herintegratie van de natuur en natuurlijkheid in het menselijk leven en daarbij het naakte lichaam ziet als een natuurlijk gegeven.

Uit beide definities blijkt een gevoel van verbondenheid met natuur en natuurlijkheid. Het naturisme wordt gezien als meer dan alleen maar naaktrecreatie. Naturisme is een reactie op de gevolgen van de industriële revolutie: de mens was door de industrialisatie in de 19e eeuw steeds verder verwijderd geraakt van de natuurlijkheid. Niet alleen de stedelijke omgeving was steeds minder natuurlijk, ook de omgangsvormen – denk hierbij aan de houding ten aanzien van het naakte lichaam – waren steeds onnatuurlijker geworden.
Naakt zijn alle mensen gelijk en zijn maatschappelijke standsverschillen niet langer zichtbaar.

kwamen in het begin van de 20e eeuw de eerste naturisten voort. Dit waren veelal welgestelden die zich aan de Franse Rivièra van hun badkleding ontdeden. Ook in Duitsland werd dit voorbeeld vrij snel gevolgd. Omdat het oorspronkelijke woord "Nacktkultur" de burgerij te veel shockeerde werd het vrij snel door de neutralere term "Freikörperkultur" (afgekort FKK) vervangen.  

Profiel van de naturist

Naturisten komen uit alle lagen van de bevolking.
Wel valt te constateren dat er meer mensen uit de middenklassen naturistenterreinen bezoeken. Relatief hebben zij vaker een beroep in de verzorgende of sociale sector.

Naturisme is niet leeftijdsgebonden. Men ziet mensen van alle leeftijden, van baby tot bejaarde. De groep van jongvolwassenen is relatief ondervertegenwoordigd. Toch is er juist voor deze groep jongeren al vanaf 1963 een aparte organisatie, de JNFN, die weekenden en vakanties organiseert.

Het naturisme is bedoeld als een vrijheid die je elders niet kent. Je bent vrij of je gekleed of ongekleed wilt zijn.  

Sommige naturisten zijn graag zo vaak mogelijk bloot, bijvoorbeeld als ze thuis zijn. Anderen gaan pas uit de kleren als de temperatuur zomerse waarden heeft bereikt. Sommigen kleden zich aan als er bezoek komt, anderen vinden dat de bezoekers het bloot moeten accepteren.

Het is in Nederland in principe niet verboden om bloot te zijn. Het wordt alleen strafbaar gesteld op openbare plaatsen die 'niet geschikt zijn voor ongeklede recreatie'. Maar de rechter zal per geval moeten beslissen welke plaatsen dat zijn.  

Meningen over het naturisme

Voor mensen die gewend zijn aan geklede recreatie is de associatie tussen bloot en seks vrij sterk. Bij gewenning aan naaktheid verdwijnt die associatie. Een regelmatig terugkerend tegenargument is dat bij een blote vrouw de erotische uitstraling weg is (geen spannende verhulling door een bikini meer). Naturisten zijn daarentegen van mening dat erotische opwinding niet nodig is om te kunnen genieten van naaktrecreatie en er ook niets mee te maken heeft. 

Vrouwen geven wel eens aan, dat ze zich bekeken (zullen) voelen. Dit komt op openbare plaatsen voor naaktrecreatie zeker voor, op de naturistenterreinen die uitsluitend voor leden toegankelijk zijn is dit zeer uitzonderlijk. Het imago van het naturisme wordt wel geschaad doordat sommige naaktstranden door niet-naturisten worden misbruikt voor het bedrijven van seks. Onder naturisten is men in het algemeen van mening dat openlijke seksuele handelingen en promiscuïteit zeker niet gewenst zijn. 

Een ander veelgehoord bezwaar is dat blote lichamen zo lelijk zijn. Mensen zijn er over het algemeen niet aan gewend om naakte lichamen te zien. Daarbij komt ook dat de meeste lichamen niet voldoen aan het westerse schoonheidsideaal. Ieder mens is anders en ieder lichaam ziet er anders uit. Men vindt binnen het naturisme dat men door veel verschillende mensen bloot te zien een veel realistischer beeld krijgt van het naakte lichaam dan in de media wordt voorgeschoteld. Of je dat mooi of lelijk vindt is slechts een mening. Iedereen kan en mag genieten van naturisme: jong of oud, mooi of lelijk. 

Sommigen denken dat de aanblik van blote mensen voor kinderen schadelijk is. Uit onbevooroordeeld onderzoek is hiervan niets gebleken. Het is in vrijwel ieder gezin normaal dat de kinderen tegelijk in bad gaan, jongens en meisjes door elkaar. In Europa maken weinig mensen bezwaar tegen blote kindjes op een textielstrand. De allerkleinsten zullen het verschil niet opmerken, en oudere kinderen zullen er, na enig gegiechel, snel aan gewend zijn.

Geschiedenis 

Nederland
De eerste Nederlandse naturisten
In het toenmaals behoudsgezinde Nederland ontstond het georganiseerde naturisme pas in de jaren '30. De eerste Nederlandse naturisten zochten mooie plekjes in de natuur, beoefenden er naakt sport, zwommen er of lagen in de zon. Later kochten mensen gezamenlijk grond aan, die zij samen geschikt maakten voor dagrecreatie en later voor kamperen. De eerste Nederlandse naturistenvereniging was "Zon en Leven". 

Voor de leden van deze vereniging ging de filosofie van het naturisme verder dan het gezamenlijk bloot zijn en de verbondenheid met de natuur. De harmonieuze levenswijze werd nog eens versterkt door een gezond leefpatroon, dat wilde zeggen: geen tabak, geen drugs, geen alcohol en geen vlees. In het begin van de jaren zeventig werd het verbod op het eten van vlees los gelaten. Tot aan het begin van de 21e eeuw waren tabak en alcohol dan ook uit den boze op de Zon en Leven-terreinen, en roken op deze terreinen is eigenlijk nog steeds niet toegestaan. 

Niet iedereen stond achter deze doorgedreven vorm van naturisme en zo werden in de jaren '50 als tegenreactie de eerste lichtbonden opgericht, waar men geen vegetariër was en wel rookte en dronk.

Men kwam, meestal op zondag, bij elkaar op het eigen naturistenterrein. Zon en Leven bleef wel de grootste vereniging met meerdere terreinen. De lichtbonden hadden en hebben doorgaans één terrein. Het aantal verenigingsterreinen in Nederland is sinds het einde van de jaren '70 ongeveer gelijk gebleven: in 2005 zo'n 45 terreinen, waarvan negen stuks van Zon en Leven. Daarentegen zijn er wel een vijftiental campings, minicampings of terreinen voor dagrecreatie bijgekomen. Evenals de vele mogelijkheden om (buiten het buitenseizoen) binnen te zwemmen.

De sfeer door de jaren heen
Tot in de jaren '70 werd het naturisme gekenmerkt door een grote beslotenheid. Naturisme was verre van sociaal geaccepteerd en naturisten werden met de nek aangekeken. De naturisten van het eerste uur hadden moeite elkaar te vinden, terreinen te vinden en natuurlijk ging het promoten van naturisme ook moeizaam.

De buitenwereld mocht daarom niet weten waar er naturistenterreinen waren. Om alle mogelijke inkijk van buiten te verhinderen, werden naturistenterreinen vaak afgeschermd door wallen en rietmatten. Dat gebeurde overigens ook vaak op verzoek van de betreffende gemeente, die klachten over "aanstootgevend bloot" wilde voorkomen.

Evenmin mocht de buitenwereld weten, wie naturist was. Sommigen – bijvoorbeeld onderwijzers of mensen die anderszins met kinderen werkten – waren ervan overtuigd hun baan te verliezen als bekend werd dat zij in het weekend op een naturistenterrein te vinden waren. Bij naturistenterreinen waarbij de parkeerplaats vanaf de openbare weg te zien was, gingen sommigen zelfs zo ver hun nummerborden te bedekken. Naturisten kenden elkaar doorgaans alleen bij de voornaam en in notulen van bestuursvergaderingen werden achternamen altijd achterwege gelaten. Nieuwe leden konden rekenen op een serieuze ballotage en daarna op een aspirant-lidmaatschap van een jaar. Men wilde voorkomen dat lieden met dubieuze bedoelingen zomaar lid konden worden en daarom werden uitsluitend echtparen (met of zonder kinderen) toegelaten als lid.

Tegenwoordig hebben de meeste naturisten er weinig moeite mee de "buitenwereld" te vertellen waarom zij naturist zijn en waarom het zo leuk is om een naturistenterrein te bezoeken. Voor de meeste naturisten of naaktrecreanten geeft het bloot zijn in een natuurlijke omgeving een gevoel van vrijheid. Voor velen is het streeploos bruin worden een plezierige bijkomstigheid. Ook gelden er nog nauwelijks beperkingen voor naturistenterreinen. Iedereen is welkom voor een dagbezoek of een langer verblijf, al moet je daarvoor doorgaans wel in het bezit van een door het INF/FNI erkende kaart zijn. Ook staat het iedereen vrij een verenigingslidmaatschap aan te vragen.

Net als in het verleden schept het gezamenlijk bloot zijn nog altijd een onderlinge band, waardoor naturisten nog altijd sociaal met elkaar omgaan en het makkelijker is sociale contacten te maken als je daar behoefte aan hebt. 

Nederland wordt bloter
In 1973 werd het eerste openbare naaktstrand geopend in Callantsoog. Nederland raakte langzaam gewend aan bloot. Behalve mensen met een ledenkaart waren er nu ook naaktrecreanten die niet waren aangesloten bij een vereniging. Hiermee kwamen langzaam ook discussies los, over de vraag wat een naturist onderscheidde van een nudist. Naturisme zou meer zijn dan alleen maar bloot, naturisme zou "Bloot + 1 met de natuur" zijn. Een duidelijk antwoord op deze vraag is er nooit gekomen. Voor de Naturisten Federatie Nederland is het onderscheid vandaag de dag ook niet relevant. De federatie staat voor de bevordering en promotie van de mogelijkheden voor naaktrecreatie voor iedereen die daar behoefte aan heeft.

Aan het eind van de jaren 70 hebben steeds meer mensen de geneugten van het naturisme ontdekt. Steeds meer leden brengen de weekenden door in hun caravan op het terrein. Het tijdperk van de dagjesmensen is voorbij. Enige arrogantie is de naturisten niet vreemd. Ze vinden een naturistenterrein niet te vergelijken met een "gewone" camping. Textielcampings, zoals ze vaak door naturisten genoemd worden, zijn lawaaiig met schreeuwende mensen en schetterende radio's. Naturisten zijn rustige, eerlijke mensen, die nooit rommel achterlaten. Naturistenterreinen waren en zijn vaak op mooie plekken gelegen, nooit dicht aan de weg, vrijwel altijd beschut. Naturisten voelen zich heden ten dage wellicht minder verheven ten opzichte van andere campingbezoekers, de verschillen qua sfeer en uitstraling tussen naturisten- en textielcamping zijn nog altijd van kracht.

Vanaf het eind jaren zeventig willen ook steeds meer mensen bloot op het strand liggen. Vechters van het eerste uur strijden voor het eerste naaktstrand bij Callantsoog, waar in 1973 de NFN-vlag wordt gehesen. Achter de schermen lobbyt de NFN in politiek Den Haag voor een legalisatie van naaktstranden. Die komt er eind jaren '80! Vanaf dan is naaktrecreatie in Nederland toegestaan op iedere plek, die daarvoor door de gemeente is aangewezen of die daar redelijkerwijs geschikt voor is (artikel 430a Wetboek van Strafrecht). Veel gemeenten hebben plaatsen aangewezen als naaktstrand. Ook op een naaktstrand is de sfeer meer ontspannen, zijn de mensen milieubewuster en heeft de bezoeker meer ruimte dan op het textielstrand.

Naast kampeerterreinen en op stranden kwamen ook andere mogelijkheden voor naturisme in opmars. Zo kunnen naturisten ook terecht in zwembaden in het hele land. 

Tussen 1975 en 2005 vertienvoudigde het ledenaantal van de Naturisten Federatie Nederland van 6500 naar 72.000. Uit onderzoek verricht in opdracht van de NFN in 2005 bleek, dat 1,9 miljoen Nederlanders met enige regelmaat bloot recreëert op naaktstrand, in de vrije natuur of in de eigen achtertuin 

De Wet

Hoewel naaktrecreatie steeds populairder werd, bleef de wet hierin achter. Het naakt recreëren in het openbaar was in die jaren nog steeds een strafbaar feit. Dit bracht de nodige discussies op gang. Debatten werden gevoerd en rechtszaken werden aangespannen. In 1986 was er dan eindelijk een doorbraak. Artikel 430a wordt aangenomen. Deze wet bepaalt dat naaktrecreatie alleen strafbaar is als het wordt uitgeoefend op plaatsen die daarvoor niet geschikt zijn. Als dit het geval is, is er wettelijk sprake van een overtreding van de openbare orde en wordt de overtreding niet meer gezien als zedenmisdrijf. Een doorbraak! Vanaf dat moment staat Nederland op de wereldkaart als land met een van de meest vooruitstrevende regelgeving op het gebied van naturisme. 

Blootgewoon Natuurlijk

Tegenwoordig is naaktrecreatie een maatschappelijk geaccepteerde vorm van recreatie. De Naturisten Federatie Nederland (NFN) is uitgegroeid tot de belangenorganisatie voor naaktrecreatie en naturisme in Nederland. Zij staan voor kwaliteit en veiligheid. Deze organisatie is betrouwbaar, informatief en deskundig. De NFN telt inmiddels ruim 70.000 leden. Daarnaast recreëren zeker 1,9 miljoen mensen regelmatig naakt in de sauna, het zwembad, op het strand en op de camping. Naturisme is voor iedereen en heeft als groot voordeel dat iedereen het op zijn eigen manier beleeft. En zo hoort het natuurlijk ook.

(bron: NFN)